69 χρόνια από τον θανατο του Άρη Βελουχιώτη

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ , , Updated

Σήμερα Δευτέρα 16 Ιουνίου συμπληρώνονται 69 χρόνια από την δολοφονία του καπετάνιου του ΕΛΑΣ (Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού) Άρη Βελουχιώτη, ενός σημαντικού αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης και ενεργού μέλους του ΚΚΕ. Ήταν μια μεγάλη, αλλά και αμφιλεγόμενη προσωπικότητα με φανατικούς υποστηρικτές και εξίσου φανατικούς εχθρούς.

Ο Άρης Βελουχιώτης, το πραγματικό όνομα του οποίου ήταν Αθανάσιος Κλάρας, γεννήθηκε τον Αύγουστο του 1905 στην Λαμία και καταγόταν από επιφανή οικογένεια της πόλεως αυτής. Ενδεικτικά ο πατέρας του είχε διατελέσει πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Λαμίας. Ο Βελουχιώτης σπούδασε γεωπόνος.

Το 1923 κατέβηκε στην Αθήνα και ένα χρόνο μετά εντάχθηκε στην Νεολαία του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος, στην οποία διαδραμάτισε ενεργό ρόλο τόσο στην διάδοση της ιδεολογίας, όσο και στην εφημερίδα Ριζοσπάστης. Στην περίοδο της κατοχής είχε σχηματίσει την πεποίθηση ότι ο γερμανός κατακτητής θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί πιο αποτελεσματικά με το αντάρτικο και ότι με τον τρόπο αυτό θα προσέφερε περισσότερο στο κόμμα.

Το 1942 συγκρότησε τις πρώτες ένοπλες δυνάμεις του ΕΛΑΣ στην Σπερχειάδα, κοντά στη Λαμία και αλλάζει το όνομά του σε Άρης (ο θεός του πολέμου) Βελουχιώτης (από το ομώνυμο βουνό της Ευρυτανίας). Τότε ξεκινάει τον αντάρτικο αγώνα κατά των Γερμανών επικρατώντας σε πολλές ένοπλες συγκρούσεις, ενώ η φήμη του εξαπλώνεται χάρις στον ενεργό του ρόλο στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου (25/11/1942). 

Μετά την απελευθέρωση το ζήτημα που είχε τεθεί ήταν η συνεργασία του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ με τους Άγγλους, συνεργασία την οποία δεν πίστευε ο Βελουχιώτης ότι θα επιτυγχανόταν, καθώς θεωρούσε αναπόφευκτη την μεταξύ τους σύγκρουση. Στα Δεκεμβριανά βρισκόταν με το Γενικό Στρατηγείο του ΕΛΑΣ στη Λαμία και δεν έλαβε μέρος στις μάχες της Αθήνας καθώς εκεί συμμετείχαν άτομα του ΕΛΑΣ που δεν ήταν κομματικά μέλη του ΚΚΕ.

Μετά τις ένοπλες συρράξεις μεταξύ του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ, που είχε την στήριξη των Άγγλων, συρράξεις που κατέληξαν σε ήττα του ΕΛΑΣ και την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας το 1945. Βάσει της συμφωνίας αυτής έπρεπε το ΕΑΜ ΕΛΑΣ να αφοπλιστεί και να παραδώσει τα όπλα. Συνέχισε την αγωνιστική δράση του κινούμενος στην ορεινή κεντρική Ελλάδα, σκοπεύοντας να ιδρύσει Μέτωπο Εθνικής Ανεξαρτησίας (ΜΕΑ) και τον νέο ΕΛΑΣ με στόχο τον αγώνα εναντίον των Άγγλων, της νέας ελληνικής κυβέρνησης και τις παρακρατικές συμμορίες που δρούσαν στην ύπαιθρο.

Η συμφωνία της Βάρκιζας αποτέλεσε την αφορμή για να έρθει σε ρήξη ο Βελουχιώτης με την ηγεσία του ΚΚΕ, αφού θεωρούσε προδοσία την υπογραφή της συμφωνίας και ο ίδιος αρνήθηκε να παραδώσει τα όπλα, διότι θεωρούσε ότι η συμφωνία αυτή θα οδηγούσε στην «εγκαθίδρυση των Άγγλων στην Ελλάδα και στη δίωξη των αγωνιστών του ΕΑΜ». Η ρήξη του Βελουχιώτη με την νέα ηγεσία του ΚΚΕ (υπό τον Νίκο Ζαχαριάδη) οδήγησε στην αποκύρηξη του Βελουχιώτη από το κόμμα και τον χαρακτηρισμό του ως προδότη.

Ο Βελουχιώτης πέθανε στις 16 Ιουνίου του 1945 στο χωριό μεσούντα στον νομό Άρτας. Από την προηγούμενη μέρα είχε περικυκλωθεί από ομάδες της Εθνοφυλακής, που είχαν σταλεί για να τον συλλάβουν με επικεφαλής τον οπλαρχηγό Βόιδαρο (120 άτομα) και ανατολικά τον καταδίωκε τμήμα του Ελληνικού Στρατού με επικεφαλής τον υπολοχαγό Α. Μουρελάτο, στο οποίο συμμετείχε ο Ρίζος Μπόκοτας. Σύμφωνα με την επιρατούσα εκδοχή ο Άρης Βελουχιώτης αυτοκτόνησε με περίστροφο. Υπάρχουν και άλλες εκδοχές σύμφωνα με τις οποίες ο Βελουχιώτης αυτοκτόνησε με χειροβομβίδα έχοντας αγκαλιά τον Τζαβέλα, πρωτοπαλίκαρό του. Ανακοινώσεις από τον Εθνικό Στρατό έλεγαν ότι ο Βελουχιώτης σκοτώθηκε από τα πυρά των στρατιωτών που τον κατεδίωκαν.

Τα πτώματα του Βελουχιώτη και του Τζαβέλλα τα αποκεφάλισαν μέλη από το τάγμα Εθνοφυλακής του Βόιδαρου και τα κεφάλια τους τα περιέφεραν σε χωριά και τα επιδείκνυαν σε γλέντια σε κατοίκους πρώτα στο χωριό Μυρόφυλλο και κατόπιν στα Τρίκαλα, όπου τα κρέμασαν σε κεντρικό φανοστάτη της πλατείας Ρήγα Φεραίου της πόλης.

Πολλά χρόνια αργότερα το ΚΚΕ αποφάσισε να αποκαταστήσει πολιτικά τον Βελουχιώτη, κατά την πανελλαδική συνδιάσκεψη που έγινε στις 16 Ιουλίου 2011. Ενώ στην απόφαση τονίζεται ότι ο Βελουχιώτης "είχε δίκιο ως προς την εκτίμηση που έκανε για τη Συμφωνία της Βάρκιζας", ωστόσο δεν αποκαταστάθηκε η κομματική του ιδιότητα διότι , όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ίδια Πανελλαδική Συνδιάσκεψη, παραβίασε την κομματική πειθαρχία, καθώς και ότι αξιοποίησε τη φήμη και τον σεβασμό που είχε κατακτήσει την προηγούμενη περίοδο ως καπετάνιος του ΕΛΑΣ και στέλεχος του ΚΚΕ. Η στάση του αυτή, που αποτέλεσε ρήξη με τη θεμελιώδη αρχή του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού, δεν καθιστά δυνατή τη μετά θάνατο αποκατάσταση και της κομματικής του ιδιότητας. Η πολιτική του αποκατάσταση έγινε στη Λαμία στις 9 Οκτωβρίου του 2011.

Σχετικά Άρθρα

Η Ελένη Τσαλιγοπούλου στο Άλσος Βεΐκου

Η Ελένη Τσαλιγοπούλου ανεβαίνει απόψε στη σκηνή του θεάτρου του Άλσους Βεΐκου με τους boğaz musique για μία συναυλία με ελεύθερη είσοδο...

«Έφυγε» ο γιος του Χάρρυ Κλυνν, Νίκος Τριανταφυλλίδης

Την τελευταία του πνοή άφησε σε ηλικία 49 ετών ο σκηνοθέτης Νίκος Τριανταφυλλίδης, ο γιος του Χάρρυ Κλυν και της χορεύτριας Χαρίκλειας Μακρή...

Προβολή της ταινίας «Δύο Καπνισμένες Κάνες»

Προβάλλεται στο Αυτοδιαχειριζόμενο Κοινωνικό Στέκι Γαλατσίου στέγ★.Μάθετε πότε & πως...